Otrzymanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia to dla wielu osób z niepełnosprawnością i ich opiekunów moment wielkiego stresu. Często zdarza się, że liczba punktów przyznana przez WZON jest znacznie niższa, niż wynikałoby to z rzeczywistego stanu zdrowia i codziennego funkcjonowania.
Czy niska punktacja w pierwszej decyzji oznacza, że szansa na świadczenie wspierające przepadła? Zdecydowanie nie. To dopiero pierwszy etap procedury, a prawo przewiduje konkretne narzędzia, które pozwalają zakwestionować ustalenia urzędników.
Dlaczego punkty w decyzji WZON są tak ważne?
Przypomnijmy, że od 2024 roku świadczenie wspierające jest bezpośrednio powiązane z punktową skalą potrzeby wsparcia. Aby w ogóle ubiegać się o wypłatę z ZUS, należy uzyskać minimum 70 punktów.
|
Liczba punktów |
|
Wysokość świadczenia (procent renty socjalnej) |
|
95–100 pkt |
|
220% renty socjalnej |
|
87–94 pkt |
|
180% renty socjalnej |
|
78–86 pkt |
|
120% renty socjalnej |
|
70–77 pkt |
|
40% renty socjalnej |
Nawet różnica jednego punktu (np. między 86 a 87) może oznaczać tysiące złotych różnicy w skali roku. Dlatego każda decyzja, która wydaje się krzywdząca, powinna zostać poddana rzetelnej analizie.
Najczęstsze błędy w ocenie poziomu potrzeby wsparcia
Z doświadczenia naszej kancelarii wynika, że niskie oceny punktowe często nie wynikają ze złej woli składów orzekających, ale z wadliwej metodologii lub niepełnego obrazu sytuacji osoby niepełnosprawnej. Do najczęstszych problemów należą:
- Pobieżny wywiad: Skład orzekający (często pod presją czasu) nie bierze pod uwagę wszystkich aspektów życia codziennego.
- Nieuwzględnienie zmienności stanu zdrowia: Wiele schorzeń ma charakter falowy. Jeśli w dniu wizyty WZON pacjent czuje się lepiej, orzecznicy mogą niesłusznie założyć, że tak jest zawsze.
- Błędna interpretacja formularza PPW: Formularz samooceny jest skomplikowany. Błędy popełnione na etapie jego wypełniania rzutują na końcowy wynik.
- Brak dokumentacji uzupełniającej: Skupienie się wyłącznie na diagnozie medycznej, zamiast na opisie funkcjonalnych trudności w poruszaniu się, komunikacji czy higienie.
Krok 1: Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do WZON
Jeśli nie zgadzasz się z otrzymaną decyzją, masz 14 dni od dnia jej doręczenia na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. To kluczowy termin, którego nie wolno przegapić.
Wniosek ten składa się do tego samego Wojewódzkiego Zespołu, który wydał decyzję. Choć może się to wydawać bezcelowe (“ten sam urząd ma przyznać się do błędu?”), jest to niezbędny etap. Wniosek o ponowne rozpatrzenie powinien zawierać:
- Precyzyjne wskazanie, w których obszarach (czynnościach) ocena jest zaniżona.
- Uzasadnienie faktyczne, odwołujące się do konkretnych sytuacji z życia codziennego.
- Nowe dowody, np. opinię psychologa, fizjoterapeuty lub dzienniczek opieki.
Krok 2: Odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Jeżeli ponowne rozpatrzenie sprawy przez WZON nie przyniosło rezultatu, kolejnym krokiem jest odwołanie do sądu. Tutaj szanse na sprawiedliwą ocenę znacznie rosną.
Dlaczego warto iść do sądu?
W postępowaniu sądowym sprawę bada niezawisły sędzia, a co najważniejsze – powoływani są biegli sądowi. Są to lekarze i specjaliści, którzy nie są pracownikami WZON. Ich zadaniem jest obiektywna ocena poziomu potrzeby wsparcia w oparciu o stan faktyczny, a nie tylko o urzędowe formularze.
Ważne: Postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest dla osoby z niepełnosprawnością wolne od opłat sądowych. Ryzyko finansowe jest więc minimalne, a szansa na wyższe świadczenie – ogromna.
Jak przygotować się do walki o wyższe punkty?
Skuteczne odwołanie od decyzji WZON wymaga strategii. Nie wystarczy napisać “czuję się pokrzywdzony”. Jako prawnicy zalecamy naszym klientom:
- Prowadzenie dziennika aktywności: Przez kilka dni zapisuj każdą sytuację, w której potrzebna była pomoc (nawet jeśli to tylko nadzór przy jedzeniu czy przypominanie o lekach).
- Aktualizacja dokumentacji: Postaraj się o nowe zaświadczenia, które skupiają się na funkcjonowaniu, a nie tylko na określeniu choroby.
Świadczenie wspierające – nie poddawaj się po pierwszym piśmie | Podsumowanie
Pierwsza decyzja WZON to jedynie propozycja urzędu, która często bywa niedoszacowana. System świadczeń wspierających jest nowy i wciąż się dociera. Wiele osób, które początkowo otrzymały np. 65 punktów (brak świadczenia), po skutecznej procedurze odwoławczej uzyskuje wynik powyżej 80 punktów.
Pamiętaj, że walczysz o godne życie i środki na rehabilitację oraz opiekę. Procedura odwoławcza jest Twoim prawem, a nie przywilejem.
Najczęściej zadawane pytania
Ile punktów trzeba uzyskać, aby otrzymać świadczenie wspierające?
Aby ubiegać się o świadczenie wspierające wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, konieczne jest uzyskanie co najmniej 70 punktów w ocenie poziomu potrzeby wsparcia.
Co zrobić, jeśli decyzja WZON przyznała zbyt mało punktów?
W ciągu 14 dni od doręczenia decyzji można złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do właściwego Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności.
Czy można odwołać się do sądu od decyzji WZON?
Tak. Jeżeli ponowne rozpatrzenie sprawy nie przyniesie zmiany decyzji, możliwe jest wniesienie odwołania do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
Czy postępowanie sądowe w takich sprawach jest płatne?
Nie. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczące świadczeń dla osób z niepełnosprawnością są wolne od opłat sądowych.
Jak zwiększyć szanse na wyższą ocenę punktową?
Warto zgromadzić dodatkową dokumentację medyczną, prowadzić dziennik codziennych trudności oraz przedstawić opinie specjalistów, które opisują rzeczywiste funkcjonowanie w życiu codziennym.
