Służebność przesyłu jest zagadnieniem, z którym od wielu lat spotykają się właściciele nieruchomości. Dotyczy ono gruntów, na których znajdują się słupy energetyczne, gazociągi czy ciepłociągi. Właściciele nieruchomości często nie wiedzą czy i jak dokładnie przebiegają przez ich działki urządzenia przesyłowe, gdyż nie wszystkie są ulokowane w widoczny sposób. Niejednokrotnie właściciel dowiaduje się o instalacjach i związanych z nimi ograniczeniach dopiero przy planach budowy lub sprzedaży.
Podstawowym źródłem informacji o ulokowaniu słupów energetycznych, rur czy kabli na działce i ich dokładnym przebiegu są mapy geodezyjne. W artykule wyjaśniamy w jaki sposób ustalić w oparciu o mapy geodezyjne kluczowe dla właściciela nieruchomości informacje.
Gdzie można zapoznać się z mapami geodezyjnymi?
Wyróżnia się różne rodzaje map geodezyjnych w zależności od ich przeznaczenia. Kluczowym dokumentem służącym do opracowywania map przez geodetów jest mapa zasadnicza (nazywana podstawową mapą kraju), czyli opracowanie geodezyjno – kartograficzne obejmujące obszar całego kraju.
Na jej bazie na potrzeby postępowań dotyczących ustanowienia służebności przesyłu czy jej zasiedzenia przygotowywane są mapy geodezyjne do celów prawnych precyzyjnie określające zakres korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorcę przesyłowego. Stanowią one później załącznik do wniosku o wpis w księdze wieczystej nieruchomości. Nie w każdym przypadku posadowienia urządzeń na nieruchomości są przygotowane mapy uwzględniające przebieg linii i strefy ochronne. W takim przypadku posiłkować należy się innymi narzędziami.
Jaki wniosek trzeba złożyć, żeby zapoznać się z mapami geodezyjnymi?
Kopię mapy zasadniczej dla konkretnego obszaru można uzyskać po złożeniu wniosku na formularzu w starostwie powiatowym. Przy wypełnianiu wniosku niezbędne jest wskazanie numeru działki. Wniosek można złożyć w urzędzie, elektronicznie albo pocztą. Co istotne, po złożeniu wniosku wydawany jest Dokument Obliczenia Opłaty i materiały udostępniane są dopiero po uiszczenia wskazanej opłaty.
Najszybciej dostępnym źródłem wiedzy dla właściciela o instalacjach znajdujących się na jego nieruchomości jest bezpłatny serwis Geoportal. W zakładce „Geoportal krajowy” można swobodnie przeglądać mapy z naniesionymi na nie informacjami. W celu przyspieszenia wyszukiwania należy wpisać konkretny numer działki. Na szczególną uwagę przy omawianym zagadnieniu zasługuje informacja o uzbrojeniu terenu, przez które rozumie się wszelkiego rodzaju nadziemne, naziemne i podziemne przewody i urządzenia techniczne. Widoczność warstwy „Uzbrojenie terenu” zaznaczy się automatycznie przy zastosowaniu skali 1:500 i 1:250. Przy zastosowaniu innej skali konieczne jest ręczne zaznaczenie w menu po prawej stronie widoczności tej warstwy na mapie.
Jak rozumieć oznaczenia na mapach?
Geoportal jako szybkie i bezpłatne narzędzie służy do wstępnej analizy stanu nieruchomości. W serwisie nie zaznacza się jednak służebności przesyłu, a jedynie same urządzenia przesyłowe. Pamiętać należy również o tym, że umieszczone tam informacje nie zawsze muszą być aktualne. Sieć mogła być remontowana, zmienić przebieg albo w ogóle nie zostać zaznaczona mimo jej wybudowania. Nie wszystkie zmiany są na bieżąco wprowadzane do dostępnych tam map.
Po odnalezieniu nieruchomości na mapie i włączeniu opcji dotyczącej uzbrojenia terenu widoczny staje się przebieg linii energetycznych, gazociągów, wodociągów czy innych znajdujących się na niej urządzeń. Poprawna interpretacja oznaczenia liter i cyfr pozwala ustalić rodzaj sieci, jej typ czy status (istniejąca, projektowana czy nieczynna). Każdej sieci przypisany jest inny kolor – niebieski dla wodociągów, żółty dla gazociągów, fioletowy dla ciepłociągów i czerwony dla sieci elektroenergetycznej. Jeżeli dysponujemy przygotowaną mapą dla celów prawnych służebność przesyłu będzie na niej zaznaczona przerywaną linią wokół urządzenia.
Jeżeli nie powstała mapa do celów prawnych to informacje zawarte w Geoportalu stanowią punkt wyjścia, gdyż dzięki temu ustalamy położone urządzeń przesyłowych. Kolejnym krokiem po takiej wstępnej analizie powinno być szczegółowe przeanalizowanie i porównanie z dokumentami od przedsiębiorstwa przesyłowego i księgą wieczystą.
W jaki sposób może pomóc kancelaria? | Podsumowanie
Częstym problemem przy analizie jest brak zgodności map z rzeczywistym stanem urządzeń na nieruchomości. Wielokrotnie urządzenia były budowane albo modernizowane bez dokonania korekt i konieczne jest każdorazowe porównanie map geodezyjnych z dokumentami technicznymi przedsiębiorcy dotyczącymi konkretnego przebiegu urządzeń. Nie w każdym przypadku musiała być ustanowiona służebność przesyłu w drodze umowy czy postępowania sądowego, przedsiębiorca przesyłowy mógł również uzyskać prawo do posadowienia urządzeń na nieruchomości na drodze administracyjnej. W wielu przypadkach nie uzyskano jednak żadnej formalnej podstawy do posadowienia na nieruchomości urządzeń albo dokonano korekt znacząco odbiegających od pierwotnie zakładanego przebiegu.
Kancelaria Mędrecki Wilk i Wspólnicy pomaga analizować mapy geodezyjne, dane z Geoportalu oraz dokumenty prawne. Sprawdzamy czy służebność przesyłu została ustanowiona prawidłowo, weryfikujemy jej zakres i zgodność z faktycznym przebiegiem instalacji. Reprezentujemy klientów w negocjacjach z przedsiębiorstwami przesyłowymi oraz na drodze sądowej.
Jeśli masz wątpliwości dotyczące swojej działki, skontaktuj się z nami. Im wcześniej sprawdzisz sytuację, tym większe masz możliwości działania.
Najczęściej zadawane pytania
Czy dane z Geoportalu mają moc prawną?
Nie. Mają charakter informacyjny, nie zawsze są aktualne i wymagają potwierdzenia dokumentami.
Gdzie sprawdzić, czy została ustanowiona służebność przesyłu?
W dziale III elektronicznej księgi wieczystej prowadzonej dla danej nieruchomości można sprawdzić czy został dokonany wpis służebności przesyłu, ale nie zawsze przedsiębiorca przesyłowy od razu po jej ustanowieniu składa wniosek.
Czy każda instalacja na działce oznacza służebność przesyłu?
Nie. Służebność nie zawsze jest ustanowiona.
