Na portalu money.pl ukazał się artykuł pt. „Zapłacili składki, nie dostają świadczenia. Tysiące mundurowych czeka na decyzję”, poświęcony wątpliwościom dotyczącym prawa do drugiej emerytury dla byłych funkcjonariuszy służb mundurowych.
Publikacja dotyczy sytuacji policjantów i żołnierzy, którzy po zakończeniu służby podjęli pracę w cywilu i przez lata odprowadzali składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego wielu z nich nie może jednak pobierać świadczenia z systemu powszechnego.
W artykule pojawił się komentarz r.pr. Emila Mędreckiego z Kancelarii Mędrecki, Wilk i Wspólnicy.
Składki odprowadzane do ZUS a brak drugiego świadczenia
Jak opisuje money.pl, problem dotyczy przede wszystkim funkcjonariuszy, którzy rozpoczęli służbę przed 2 stycznia 1999 r. Zgodnie z obowiązującymi przepisami w przypadku zbiegu świadczeń z różnych systemów emerytalnych wypłacane jest tylko jedno z nich.
W praktyce oznacza to, że byli mundurowi, którzy po zakończeniu służby pracowali w sektorze cywilnym i odprowadzali składki do ZUS, często nie mogą skorzystać z wypracowanego kapitału emerytalnego.
W rozmowie z money.pl Emil Mędrecki wyjaśnił mechanizm działania przepisów:
– Funkcjonariusz, który pobiera emeryturę mundurową, po odejściu ze służby pracuje w cywilu i osiąga powszechny wiek emerytalny. Na jego wniosek ZUS wylicza emeryturę – często w wysokości od ok. 1,8 do 3,5 tys. zł miesięcznie – na podstawie zgromadzonego kapitału. Jeśli jednak zdecyduje się pobierać świadczenie mundurowe, wypłata emerytury z ZUS zostaje zawieszona.
Reforma emerytalna z 1999 r. i różne zasady dla funkcjonariuszy
Źródłem problemu jest reforma emerytalna z 1999 r., która wprowadziła odmienne zasady dla funkcjonariuszy rozpoczynających służbę przed i po tej dacie.
W przypadku osób przyjętych do służby po 1999 r. okres pracy cywilnej nie wpływa na wysokość emerytury mundurowej. Dzięki temu mogą one pobierać osobne świadczenie z ZUS za okres zatrudnienia poza służbą.
Inaczej wygląda sytuacja funkcjonariuszy ze „starego systemu”. Lata pracy cywilnej mogą zostać doliczone do emerytury mundurowej, co może zwiększyć jej wysokość ale jedynie do ustawowego limitu 75 proc. ostatniego uposażenia.
W praktyce oznacza to, że dodatkowe lata pracy po zakończeniu służby nie zawsze przekładają się na realny wzrost świadczenia.
Spór prawny i rozbieżności w orzecznictwie
Jak wskazuje publikacja money.pl, kwestia drugiej emerytury mundurowych od lat jest przedmiotem sporów sądowych. W orzecznictwie Sądu Najwyższego pojawiły się dwa odmienne kierunki interpretacyjne.
W wyroku z 2019 r. dopuszczono możliwość pobierania dwóch świadczeń w sytuacji, gdy okres pracy cywilnej nie został wykorzystany w systemie mundurowym. Z kolei uchwała Sądu Najwyższego z 2021 r. przyjęła bardziej restrykcyjne stanowisko i w praktyce zamknęła drogę wielu roszczeniom.
Jak zauważa Emil Mędrecki:
– Mamy dwa rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego – z 2019 i 2021 r. – które wyznaczyły zupełnie odmienne kierunki interpretacyjne. Po tym drugim wyroku większość spraw kończy się oddaleniem roszczeń.
Możliwe zmiany przepisów | Podsumowanie
Z ustaleń money.pl wynika, że rząd prowadzi obecnie analizy dotyczące ewentualnej zmiany zasad zbiegu świadczeń z systemu mundurowego i powszechnego.
Według szacunków środowisk mundurowych problem może dotyczyć nawet około 200 tys. byłych funkcjonariuszy.
Ewentualna nowelizacja przepisów musiałaby jednak uwzględniać konsekwencje finansowe dla budżetu państwa, ponieważ emerytury mundurowe są finansowane bezpośrednio z budżetu, a nie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Komentarz ekspercki r.pr. Emila Mędreckiego dla money.pl wpisuje się w szerszą debatę dotyczącą zasad zbiegu świadczeń emerytalnych oraz równowagi pomiędzy systemem powszechnym a systemami zaopatrzeniowymi służb mundurowych.
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego część byłych mundurowych nie może pobierać drugiej emerytury z ZUS?
Wynika to z przepisów dotyczących zbiegu świadczeń emerytalnych. W wielu przypadkach osoba pobierająca emeryturę mundurową nie może jednocześnie otrzymywać emerytury z ZUS – wypłacane jest tylko jedno świadczenie.
Kogo dotyczy problem drugiej emerytury mundurowych?
Najczęściej dotyczy to funkcjonariuszy, którzy rozpoczęli służbę przed 2 stycznia 1999 r., a po jej zakończeniu pracowali w sektorze cywilnym i odprowadzali składki do ZUS.
