W serwisie money.pl 9 lutego 2026 roku ukazały się dwa artykuły poświęcone problemowi zaniżonych emerytur oraz planowanym zmianom ustawowym dotyczącym zasad ich przeliczania:
- „Spór o tysiące zaniżonych emerytur. Seniorzy upominają się o swoje, rachunek idzie w miliardy”
- „Resort reaguje po artykule money.pl. Nowa ustawa o emeryturach coraz bliżej”
Publikacje dotyczą sytuacji seniorów, którzy przed 6 czerwca 2012 r. przeszli na wcześniejszą emeryturę, a następnie – po osiągnięciu wieku emerytalnego – wysokość ich emerytury powszechnej jest pomniejszana w oparciu o art. 25 ust. 1b ustawy o FUS.
W artykułach pojawił się komentarz r.pr. Katarzyny Wilk z Kancelarii Mędrecki, Wilk i Wspólnicy, reprezentującej seniorów w sporach z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
Zmiana przepisów po fakcie – problem konstytucyjny
Jak wskazano w publikacji money.pl, przepis obowiązujący od 1 stycznia 2013 r. wprowadził mechanizm pomniejszania podstawy emerytury powszechnej o wcześniej pobrane świadczenia. W praktyce oznaczało to znaczące obniżenie emerytur osób, które decyzję o wcześniejszym zakończeniu aktywności zawodowej podejmowały w innym stanie prawnym.
W rozmowie z money.pl Katarzyna Wilk podkreśliła:
– Przepis obowiązuje od 1 stycznia 2013 r., a więc osoby podejmujące decyzję o wcześniejszej emeryturze przed tym terminem nie mogły przewidzieć, że wybór ten drastycznie obniży ich przyszłe świadczenia.
W kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2024 r. ekspertka zwróciła uwagę, że problem ma charakter systemowy i dotyczy naruszenia zasady ochrony praw nabytych oraz zaufania obywatela do państwa.
Wyroki sądów a praktyka ZUS
Jak opisuje money.pl, mimo orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dalszym ciągu wydaje decyzje odmowne, powołując się na brak publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw.
W artykule podkreślono jednak, że sądy pracy i ubezpieczeń społecznych coraz częściej orzekają na korzyść seniorów.
Katarzyna Wilk wskazała w rozmowie z portalem:
– Mimo jednoznacznego wyroku sytuacja emerytów nie poprawiła się automatycznie. Wyrok TK nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, co ZUS wykorzystuje jako argument do wydawania decyzji odmownych.
Z perspektywy procesowej oznacza to, że droga sądowa pozostaje obecnie realnym instrumentem dochodzenia roszczeń przez seniorów.
Planowana ustawa a interes seniorów
Drugi z artykułów money.pl dotyczył zapowiadanych prac legislacyjnych nad ustawą, która ma systemowo rozwiązać problem zaniżonych emerytur. Na moment publikacji tekstów projekt nie był jeszcze dostępny w ostatecznym kształcie, jednak z zapowiedzi wynikało, że rozwiązania ustawowe mogą być mniej korzystne niż skutki wygranych spraw sądowych.
W kontekście danych przedstawionych w Ocenie Skutków Regulacji Katarzyna Wilk wskazała:
– Projekt nie przewiduje mechanizmu wyrównania świadczeń za okres wsteczny, co ma kluczowe znaczenie dla seniorów rozważających dochodzenie roszczeń.
Oznacza to, że ewentualne rozwiązanie ustawowe może poprawić sytuację na przyszłość, ale niekoniecznie doprowadzi do pełnej rekompensaty strat poniesionych w poprzednich latach.
Spór o zaniżone emerytury – problem o skali ogólnopolskiej | Podsumowanie
Z danych przywoływanych w publikacjach wynika, że problem może dotyczyć nawet ok. 150 tys. osób. Skala potencjalnych wyrównań liczona jest w miliardach złotych, co stanowi istotne wyzwanie dla systemu ubezpieczeń społecznych.
Jednocześnie rosnąca liczba korzystnych wyroków sądów powszechnych pokazuje, że spór o zaniżone emerytury ma nie tylko wymiar finansowy, lecz także konstytucyjny.
Komentarz ekspercki r.pr. Katarzyny Wilk dla money.pl wpisuje się w szerszą debatę dotyczącą ochrony praw seniorów oraz standardów stanowienia prawa w obszarze zabezpieczenia społecznego.
Najczęściej zadawane pytania
Kogo dotyczy problem zaniżonych emerytur?
Sprawa dotyczy osób, które przed 6 czerwca 2012 r. przeszły na wcześniejszą emeryturę, a po osiągnięciu wieku emerytalnego ich świadczenie zostało pomniejszone na podstawie art. 25 ust. 1b ustawy o FUS.
Dlaczego ZUS odmawia przeliczeń mimo wyroku TK?
ZUS powołuje się na brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw. W praktyce oznacza to konieczność dochodzenia roszczeń przed sądem.
Czy planowana ustawa przewiduje wyrównania za lata wsteczne?
Z zapowiedzi wynika, że projekt może nie obejmować pełnych wyrównań za minione lata. To sprawia, że dla części seniorów korzystniejsza może być droga sądowa.
