Niższe limity dorabiania do emerytury i renty

Od 1 września 2026 roku obowiązują niższe limity dorabiania do emerytury i renty. Zmiana dotyczy osób, których dodatkowy przychód może wpływać na wysokość wypłacanego świadczenia. 

Nowe limity wynikają z wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za II kwartał 2026 roku. W praktyce oznacza to, że część emerytów i rencistów musi obecnie uważniej kontrolować swoje dodatkowe zarobki. 

Od 1 września 2026 roku niższy limit przychodu wynosi 6463,20 zł brutto miesięcznie i odpowiada 70 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Jeżeli dodatkowy przychód nie przekroczy tej kwoty, świadczenie co do zasady nie zostanie zmniejszone. 

Drugi próg wynosi 12 003,10 zł brutto miesięcznie i odpowiada 130 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Przekroczenie tego limitu może prowadzić do zawieszenia wypłaty świadczenia. 

Warto zwrócić uwagę na zmianę w stosunku do poprzedniego kwartału. Od 1 czerwca do 31 sierpnia 2026 roku limity wynosiły odpowiednio 6694,10 zł oraz 12 431,80 zł. Od września obie kwoty są niższe. 

Co oznaczają dwa limity dorabiania?

Przepisy przewidują trzy podstawowe sytuacje. Jeżeli przychód nie przekracza 6463,20 zł brutto miesięcznie, świadczenie jest wypłacane w pełnej wysokości.  

Jeżeli przychód przekracza 6463,20 zł, ale nie przekracza 12 003,10 zł, ZUS może odpowiednio zmniejszyć świadczenie. Zmniejszenie odpowiada zasadniczo kwocie przekroczenia pierwszego limitu. Obowiązują jednak ustawowe maksymalne kwoty zmniejszenia. 

Przekroczenie 12 003,10 zł może natomiast skutkować zawieszeniem wypłaty emerytury lub renty. Nie oznacza to odebrania samego prawa do świadczenia. Chodzi o czasowe wstrzymanie jego wypłaty. 

Limity nie dotyczą wszystkich emerytów. Szczególne znaczenie mają dla osób pobierających świadczenia przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego oraz dla rencistów. 

Osoby, które mają prawo do emerytury i osiągnęły powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet oraz 65 lat dla mężczyzn), co do zasady mogą pracować bez ograniczeń wynikających z tych limitów. Istotne znaczenie może mieć jednak sposób i moment podjęcia zatrudnienia. Jeżeli emeryt kontynuuje zatrudnienie u tego samego pracodawcy bez wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy, mogą pojawić się dodatkowe konsekwencje dotyczące wypłaty emerytury. 

Przepisy przewidują również inne wyjątki. Ograniczenia nie dotyczą m.in. niektórych rent wojennych i wojskowych. Każdą sytuację należy więc oceniać indywidualnie. 

Nie każdy dodatkowy wpływ pieniędzy jest automatycznie traktowany w taki sam sposób. Znaczenie ma przede wszystkim rodzaj aktywności, z której pochodzi przychód.

ZUS uwzględnia m.in. przychody z umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy agencyjnej oraz działalności gospodarczej. W określonych sytuacjach znaczenie mogą mieć również przychody z innych umów oraz działalności wykonywanej za granicą.  

Szczególnej ostrożności wymagają osoby, które łączą kilka źródeł dochodu. W takiej sytuacji prawidłowe rozliczenie przychodu z ZUS może wymagać analizy całej sytuacji zawodowej świadczeniobiorcy.

Limity dorabiania zmieniają się co kilka miesięcy. Są powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem ogłaszanym przez Prezesa GUS. Z tego powodu kwota bezpiecznego dorabiania może być inna w kolejnym kwartale. 

Dla świadczeniobiorców oznacza to konieczność regularnego sprawdzania aktualnych limitów. Nie należy zakładać, że kwota obowiązująca przez kilka miesięcy pozostanie taka sama przez cały rok.

Wątpliwości dotyczące limitów dorabiania warto wyjaśnić przed podjęciem dodatkowej pracy albo przed przekroczeniem określonego progu. Pozwala to ograniczyć ryzyko późniejszego sporu z ZUS.

Warto również dokładnie przeanalizować decyzję ZUS dotyczącą zmniejszenia lub zawieszenia świadczenia. Szczególne znaczenie ma ustalenie, czy ZUS prawidłowo uwzględnił wszystkie przychody oraz zastosował właściwy limit.