Waloryzacja emerytur i rent ma chronić świadczenia przed utratą wartości. Co roku są one podwyższane w związku ze wzrostem cen oraz wynagrodzeń.
W 2027 r. nie dojdzie do całkowitej zmiany zasad waloryzacji, ale zmodyfikowany zostanie sposób ustalania części wskaźnika uwzględniającej wzrost wynagrodzeń. Co to oznacza dla emerytów i rencistów?
Co zmieni się w waloryzacji emerytur w 2027 r.?
Podstawowa zasada pozostaje bez zmian. Emerytury i renty będą waloryzowane od 1 marca 2027 r. Wskaźnik waloryzacji zależy od średniorocznego wzrostu cen oraz realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. Zgodnie z ustawą uwzględnia się w nim co najmniej 20% realnego wzrostu wynagrodzeń.
Na 2027 r. Rada Ministrów pozostawiła ten udział na poziomie 20%, czyli ustawowego minimum. Nie oznacza to jednak, że emerytury wzrosną o taki procent. Wartość ta służy do obliczenia ostatecznego wskaźnika waloryzacji.
Dlaczego zmiana waloryzacji budzi zainteresowanie?
Wysokość zwiększenia świadczeń była przedmiotem rozmów w ramach Rady Dialogu Społecznego. Strona związkowa proponowała, aby w 2027 r. uwzględnić 50% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia.
Takie rozwiązanie oznaczałoby większy udział wzrostu wynagrodzeń w wyliczeniu wskaźnika waloryzacji. Na ostatecznym rozporządzeniu wydanym 28 lipca 2026 r. nie osiągnięto jednak porozumienia i Rada Ministrów ustaliła zwiększenie na poziomie 20%.
O ile wzrosną emerytury w 2027 r.?
Wysokość podwyżki będzie zależała od kwoty świadczenia pobieranego przed waloryzacją. Na tym etapie nie można wskazać ostatecznego wskaźnika waloryzacji. Będzie on zależał od danych gospodarczych za 2026 r, w tym średniorocznego poziomu cen oraz realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia.
Wcześniejsze prognozy nie powinny być traktowane jako gwarantowana wysokość podwyżki. Ostateczny wskaźnik zostanie ustalony po zapoznaniu się z odpowiednimi danymi.
Czym różni się waloryzacja emerytury od jej ponownego przeliczenia?
Waloryzację należy odróżnić od ponownego przeliczenia emerytury, ponieważ są to dwa odrębne mechanizmy. Waloryzacja jest przeprowadzana automatycznie, zgodnie z ustawowymi zasadami. Jej celem jest zwiększenie wysokości już przyznanego świadczenia.
Ponowne przeliczenie zależy natomiast od indywidualnej sytuacji ubezpieczonego i może okazać się konieczne, jeżeli ZUS nieprawidłowo ustalił wysokość emerytury. Dlatego osoby, które podejrzewają, że ich świadczenie zostało zaniżone, nie powinny ograniczać się do oczekiwania na marcową waloryzację.
Zaniżona emerytura – kiedy warto sprawdzić decyzję ZUS?
Szczególną uwagę powinny zwrócić osoby, które pobierały wcześniejszą emeryturę, a następnie przeszły na emeryturę powszechną. Kwestia ta była przedmiotem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r., sygn. SK 140/20, dotyczącego pomniejszania emerytury powszechnej o sumę wcześniej pobranych świadczeń. Trybunał zakwestionował takie rozwiązanie w przypadku osób, które nie mogły przewidzieć jego konsekwencji w chwili przechodzenia na wcześniejszą emeryturę. Jeśli masz wątpliwości co do wysokości swojego świadczenia, warto przeanalizować decyzje otrzymane z ZUS.
NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA
Czy emerytury wzrosną od marca 2027 r.?
Tak. Emerytury i renty podlegają corocznej waloryzacji od 1 marca. Ostateczna wysokość podwyżki będzie zależała od danych dotyczących 2026 r.
Czy emerytury wzrosną o 20%?
Nie. 20% oznacza udział realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia uwzględniany przy ustalaniu wskaźnika waloryzacji. Nie jest to wysokość całej podwyżki.
Czy zmienią się zasady waloryzacji emerytur?
Mechanizm nadal uwzględnia wzrost cen oraz realny wzrost wynagrodzeń. Na 2027 r. ustalono udział realnego wzrostu wynagrodzeń na poziomie 20%.
Czy zaniżona emerytura może zostać ponownie przeliczona?
W niektórych przypadkach jest to możliwe. Wszystko zależy od historii ubezpieczenia, rodzaju świadczenia oraz sposobu jego obliczenia przez ZUS.
Czy kancelaria może pomóc w sprawie zaniżonej emerytury?
Tak. Kancelaria może przeanalizować dokumentację, ocenić prawidłowość ustalenia świadczenia oraz pomóc w prowadzeniu postępowania przed ZUS lub sądem.
