Najczęstsze pytania seniorów dotyczące wyroku TK i zaniżonych emerytur

Do kancelarii każdego dnia trafiają pytania dotyczące zaniżonych emerytur, możliwości ponownego przeliczenia świadczenia oraz szans na odzyskanie pieniędzy od ZUS. Wiele osób nadal nie wie, czy wyrok dotyczy właśnie ich sytuacji. Seniorzy często nie mają również pewności, jakie działania można obecnie podjąć i czy warto walczyć o wyższą emeryturę. Poniżej odpowiadamy na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące wyroku TK SK 140/20 oraz spraw przeciwko ZUS.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 roku dotyczył art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Przepis ten pozwalał ZUS pomniejszać emeryturę powszechną o kwoty wcześniej pobranych emerytur wcześniejszych. W praktyce oznaczało to, że wiele osób po osiągnięciu wieku emerytalnego otrzymywało znacznie niższe świadczenie. Trybunał uznał, że wobec części emerytów takie rozwiązanie narusza konstytucyjną zasadę zaufania obywatela do państwa.   

Najczęściej problem dotyczy osób, które:

• pobierały wcześniejszą emeryturę,
• złożyły wniosek przed dniem 6 czerwca 2012 roku,
• następnie przeszły na emeryturę powszechną po 31 grudnia 2012 roku,
• otrzymały decyzję ZUS z zastosowaniem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej – czyli z pomniejszeniem o wcześniej wypłacone świadczenia tytułem wcześniejszej emerytury.

W praktyce wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że ich świadczenie zostało obliczone właśnie w taki sposób. Dlatego bardzo ważna jest analiza decyzji emerytalnej.

Najważniejsze znaczenie mają dokumenty wydane przez ZUS. Kluczowa jest decyzja o emeryturze wcześniejszej oraz o emeryturze powszechnej. To właśnie w tej drugiej decyzji można sprawdzić, czy ZUS zastosował pomniejszenie wynikające z art. 25 ust. 1b. Wiele osób nie zwracało wcześniej uwagi na sposób obliczenia świadczenia. Seniorzy często dowiadują się o problemie dopiero po nagłośnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Dlatego warto przeanalizować swoją dokumentację z pomocą kancelarii zajmującej się sprawami przeciwko ZUS.

To jedno z najczęściej zadawanych pytań. Obecnie ZUS nie dokonuje automatycznego przeliczenia wszystkich świadczeń objętych wyrokiem TK SK 140/20. W praktyce konieczne jest podjęcie indywidualnych działań. Najczęściej składany jest wniosek o ponowne obliczenie emerytury z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. W wielu przypadkach ZUS wydaje decyzję odmowną. Nie oznacza to jednak końca sprawy. Coraz więcej seniorów kieruje swoje sprawy do sądów pracy i ubezpieczeń społecznych.

To kwestia budząca obecnie wiele wątpliwości. W przypadku wyroku TK SK 140/20 pojawił się bardzo ważny problem proceduralny. Wyrok nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw. Ma to ogromne znaczenie prawne. Brak publikacji powoduje, że obecnie co do zasady nie można oprzeć działań na klasycznej skardze o wznowienie postępowania. Dlatego w praktyce najczęściej stosowaną drogą jest wniosek o ponowne obliczenie emerytury.

Tak. Coraz więcej osób decyduje się na dochodzenie swoich praw przed sądem. W praktyce pojawiają się już korzystne rozstrzygnięcia dla emerytów. Sądy coraz częściej wskazują, że obywatel nie powinien ponosić negatywnych skutków braku publikacji wyroku przez państwo. Każda sprawa wygląda jednak inaczej. Dlatego tak ważna jest indywidualna analiza dokumentów oraz wcześniejszych decyzji ZUS.

Wysokość możliwego wyrównania zależy od konkretnej sprawy.

W części przypadków emerytura może wzrosnąć o kilkaset złotych miesięcznie (od 500 do nawet ponad 1200 zł miesięcznie). Dodatkowo możliwe jest uzyskanie wyrównania za wcześniejsze lata (nawet do 65 tys. zł) Dla wielu seniorów oznacza to znaczącą poprawę sytuacji finansowej. Nie da się jednak oszacować możliwej kwoty bez wcześniejszej analizy dokumentacji.

Nie. Samo pobieranie wcześniejszej emerytury nie oznacza jeszcze automatycznie, że świadczenie zostało zaniżone.

Kluczowe znaczenie ma między innymi:

• data przejścia na wcześniejszą emeryturę,
• rodzaj świadczenia – przejście na emeryturę z uwagi na pracę w trudnych warunkach,
• treść decyzji wydanej przez ZUS,
• sposób obliczenia emerytury powszechnej.

Dlatego każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.

Sprawy dotyczące zaniżonych emerytur są obecnie jednymi z najbardziej skomplikowanych postępowań przeciwko ZUS. Wymagają znajomości prawa emerytalnego, aktualnego orzecznictwa oraz praktyki sądów. Wiele osób nie wie, jakie działania będą najkorzystniejsze w ich sytuacji.

Kancelaria nieodpłatnie może przeanalizować decyzje ZUS i ocenić:

• czy emerytura została obliczona z zastosowaniem art. 25 ust. 1b,
• czy istnieją podstawy do złożenia wniosku,
• jakie są szanse na wyższe świadczenie,
• jakie dokumenty będą potrzebne.

W wielu przypadkach już sama analiza dokumentów pozwala ustalić, czy senior ma szansę na odzyskanie należnych pieniędzy.

W sprawach przeciwko ZUS ogromne znaczenie mają terminy oraz aktualna sytuacja prawna. Wiele osób przez lata nie miało świadomości, że ich emerytura mogła zostać obliczona nieprawidłowo. Dodatkowo projekt ustawy naprawczej nie przewiduje możliwości wyranżerowania świadczenia za lata wstecz, emeryci obecnie są w stanie uzyskać takie wyrównanie tylko w drodze postępowania sądowego.