Wyrok w tej sprawie to kolejny ważny głos w sporach kredytobiorców z bankami! W sprawach dotyczących nieważnych umów kredytów frankowych. banki coraz częściej próbują wykorzystywać zarzuty potrącenia i wygaśnięcia wierzytelności, aby ograniczyć zwrot należności z tytułu rat oraz kosztów procesu należnych konsumentom.
Nie zawsze jednak taka argumentacja znajduje uznanie sądu. W sprawie przeciwko Raiffeisen Bank International AG Sąd Okręgowy w Rybniku potwierdził znaczenie teorii dwóch kondykcji i zwrócił uwagę na istotną sprzeczność w argumentacji banku dotyczącą oświadczenia kredytobiorców o potrąceniu.
To ważny sygnał dla wszystkich osób dochodzących swoich praw w sporach z bankami.
Teoria dwóch kondykcji – bank nie może dowolnie pomniejszać roszczeń kredytobiorcy
Podstawą rozliczeń stron po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu frankowego pozostaje teoria dwóch kondykcji. Zgodnie z nią roszczenia kredytobiorcy i banku są odrębne. Kredytobiorca może domagać się zwrotu wszystkich nienależnie zapłaconych rat i innych świadczeń. Bank może natomiast dochodzić zwrotu wypłaconego kapitału.
Nie oznacza to jednak, że bank może dowolnie pomniejszać roszczenia konsumenta, powołując się na samo istnienie kapitału lub na dokumenty dotyczące wzajemnych rozliczeń.
Jeżeli bank chce doprowadzić do umorzenia wzajemnych wierzytelności, musi wykazać podstawy i skuteczność odpowiedniego zarzutu. Samo przywołanie oświadczenia o potrąceniu nie przesądza jeszcze o wygaśnięciu roszczeń.
Zaskakująca argumentacja banku – powołuje się na potrącenie, ale jednocześnie je kwestionuje
Szczególnie interesujący w tej sprawie jest sposób, w jaki Bank próbował podważyć roszczenia kredytobiorców. Klient złożył wcześniej oświadczenie o potrąceniu skierowane do banku. Dokument został następnie przedstawiony w postępowaniu sądowym.
Bank próbował wykorzystać ten fakt na swoją korzyść. Podnosił argument dotyczący wygaśnięcia roszczeń w związku z potrąceniem. Jednocześnie kwestionował należności dochodzone przez powodów, wskazując, że nie przysługują im one w deklarowanej wysokości lub są nienależne, wskazując na bezzasadność także i treści oświadczenia o potrąceniu. Powstaje więc zasadnicze pytanie: jak można powoływać się na skutek prawny potrącenia, a jednocześnie kwestionować treść oświadczenia o potrąceniu i wierzytelność, która miałaby być jego podstawą?
To właśnie ta niespójność ma szczególne znaczenie. Nie można traktować oświadczenia o potrąceniu wybiórczo. Jeżeli bank chce wywodzić z niego określone skutki prawne, powinien konsekwentnie odnieść się do przesłanek jego skuteczności, w tym do istnienia wierzytelności objętych potrąceniem.
Sąd stawia granicę argumentacji banku
Sąd nie podzielił argumentacji banku zmierzającej do podważenia rozliczenia opartego na teorii dwóch kondykcji.
Istotne znaczenie miała również ocena dokumentu obejmującego oświadczenie kredytobiorców o potrąceniu. Sąd wskazał, że dokument ten nie mógł wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, zwracając uwagę na niezrozumiałą praktykę powoływania się na dokument, którego skuteczność jednocześnie się kwestionuje.
To ważny aspekt rozstrzygnięcia. Bank nie może oczekiwać, że sąd uwzględni wyłącznie te elementy oświadczenia, które są dla niego korzystne, pomijając jednocześnie konieczność oceny całej argumentacji i skutków prawnych czynności. W praktyce oznacza to, że każdy zarzut potrącenia powinien być dokładnie analizowany. Nie wystarczy samo powołanie się na dokument czy użycie sformułowania o wygaśnięciu wierzytelności.
Dlaczego to rozstrzygnięcie jest ważne dla kredytobiorców?
Spory z bankami w sprawach związanych z kredytami waloryzowanymi do waluty obcej coraz częściej koncentrują się nie tylko na samej nieważności umowy kredytowej, ale również na sposobie rozliczenia wzajemnych świadczeń. Banki wykorzystują różne instrumenty procesowe, aby ograniczyć wysokość roszczeń konsumentów. Jednym z nich są między innymi zarzuty potrącenia, które wymagają szczególnej uwagi pełnomocnika reprezentującego konsumenta w sporze z bankiem.
Nie każde oświadczenie o potrąceniu jest skuteczne. Nie każdy zarzut banku prowadzi do wygaśnięcia dochodzonych należności. Nie można również zakładać, że samo przedstawienie przez bank dokumentu dotyczącego potrącenia automatycznie zmienia wysokość roszczenia kredytobiorcy.
Z doświadczenia Kancelarii wynika, że bardzo istotne jest odpowiednie przygotowanie strategii procesowej i reagowanie na argumentację banku już na etapie postępowania sądowego.
W sporach z bankami bardzo często obserwujemy próby wykorzystywania zarzutów potrącenia i wygaśnięcia wierzytelności jako narzędzia do ograniczania roszczeń kredytobiorców. Szczególnie problematyczne są sytuacje, w których bank próbuje wywodzić korzystne dla siebie skutki z określonego oświadczenia, a jednocześnie kwestionuje jego skuteczność lub istnienie wierzytelności, których dotyczy. Nie można pomijać faktu, że potrącenie wywołuje konkretne skutki prawne i wymaga spełnienia ustawowych przesłanek. Samo powołanie się na dokument nie zastępuje wykazania, że doszło do skutecznego umorzenia wzajemnych wierzytelności. Dlatego tak ważne jest, aby każdorazowo dokładnie analizować argumentację banku i nie pozwalać na automatyczne pomniejszanie roszczeń Klientów
Masz kredyt w Raiffeisen lub innym banku? Zadbaj o swoje prawa!
Sprawy frankowe i inne spory dotyczące wadliwych umów kredytowych wymagają dziś nie tylko znajomości przepisów, ale również doświadczenia w reagowaniu na zmieniającą się argumentację banków.
W Kancelarii Votum Legal Mędrecki, Wilk i Wspólnicy pomagamy kredytobiorcom dochodzić należnych im roszczeń. Analizujemy umowy, przygotowujemy pozwy, reprezentujemy Klientów przed sądami i weryfikujemy argumentację przedstawianą przez banki.
Jeżeli Twój bank kwestionuje Twoje roszczenia, powołuje się na potrącenie albo twierdzi, że część należności już wygasła, nie oznacza to, że musisz zaakceptować jego stanowisko. Warto skonsultować sprawę z prawnikiem i sprawdzić, czy argumentacja banku rzeczywiście znajduje podstawy prawne.
NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA
Czym jest teoria dwóch kondykcji w sprawach frankowych?
To sposób rozliczenia nieważnej umowy kredytowej, zgodnie z którym roszczenia kredytobiorcy i banku są odrębne. Kredytobiorca może żądać zwrotu wpłaconych świadczeń, a bank może dochodzić zwrotu wypłaconego kapitału.
Czy bank może pomniejszyć roszczenia kredytobiorcy przez potrącenie?
Tak, ale tylko wtedy, gdy zostały spełnione ustawowe przesłanki potrącenia. Samo powołanie się przez bank na potrącenie nie oznacza automatycznie, że wierzytelność kredytobiorcy wygasła.
Czy oświadczenie kredytobiorcy o potrąceniu jest wiążące dla banku?
Oświadczenie może wywołać skutki prawne, jeżeli spełnia wymagania przewidziane w przepisach. Znaczenie mają m.in. istnienie wzajemnych wierzytelności, ich wymagalność oraz pozostałe przesłanki ustawowe.
Czy bank może jednocześnie kwestionować roszczenie kredytobiorcy i powoływać się na jego potrącenie?
Bank może przedstawiać argumentację ewentualną, ale musi liczyć się z koniecznością wykazania przesłanek podnoszonych zarzutów. Powoływanie się na skutki potrącenia przy jednoczesnym kwestionowaniu wierzytelności będącej jego podstawą może prowadzić do istotnych sprzeczności w argumentacji.
Co zrobić, gdy bank podnosi zarzut potrącenia lub twierdzi, że roszczenia już wygasły?
Nie należy automatycznie akceptować stanowiska banku. Warto przekazać pełnomocnikowi wszystkie dokumenty, w szczególności oświadczenia o potrąceniu, wezwania do zapłaty i pisma procesowe. Prawidłowa analiza pozwoli ocenić, czy bank rzeczywiście może powoływać się na wygaśnięcie dochodzonych należności.




