Czy za słup energetyczny na działce można otrzymać kilkadziesiąt tysięcy złotych? A może nawet kilkaset tysięcy? Orzeczenia sądów z 2026 roku pokazują, że takie kwoty naprawdę się zdarzają.
W jednej ze spraw właściciel działki otrzymał 53 tys. zł, w innej wynagrodzenie przekroczyło 180 tys. zł. Za gazociąg wysokiego ciśnienia sąd przyznał nawet ponad 642 tys. zł.
Nie oznacza to jednak, że podobnych pieniędzy może oczekiwać każdy właściciel nieruchomości na której znajdują się urządzenia przesyłowe. Dlatego warto przyjrzeć się konkretnym sprawom i sprawdzić, co zdecydowało o wysokości wynagrodzenia za służebność przesyłu.
Dlaczego nie ma jednej „stawki” za służebność przesyłu?
Przepisy nie zawierają żadnego „cennika czy tabeli”. Kodeks cywilny mówi wyłącznie
o „odpowiednim wynagrodzeniu za służebność przesyłu”, które w razie sporu ustala sąd, zwykle na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego (biegłego sądowego).
Na kwotę wpływa wiele czynników jednocześnie. Liczy się przede wszystkim rodzaj urządzenia przesyłowego i jego parametry techniczne, szerokość pasa, z którego korzysta przedsiębiorca, przeznaczenie działki oraz ceny gruntów w okolicy. Istotne znaczenie ma również przebieg urządzeń przez nieruchomość i to, w jakim stopniu ograniczają one możliwość jej zabudowy lub innego wykorzystania. W niektórych przypadkach wynagrodzenie za służebność przesyłu może uwzględniać także trwały spadek wartości nieruchomości spowodowany obecnością infrastruktury przesyłowej.
Linia niskiego napięcia na polu uprawnym zwykle powoduje inne ograniczenia niż gazociąg wysokiego ciśnienia na działce budowlanej. Różnice te przekładają się na wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu, które w poszczególnych sprawach może być nawet kilkudziesięciokrotnie wyższe.
Przykłady spraw sądowych i zasądzonych kwot — linie energetyczne
Czy za linię energetyczną przebiegającą nad działką można otrzymać ponad 300 tys. zł? Potwierdza to sprawa zakończona przed Sądem Najwyższym 19 marca 2026 r. (sygn. akt II CSKP 1045/24). Sąd oddalił skargę przedsiębiorcy, pozostawiając w mocy rozstrzygnięcie przyznające właścicielowi 335 237 zł. wynagrodzenia. Istotne znaczenie miało stanowisko dotyczące braku możliwości rozpoczęcia biegu zasiedzenia przed 3 sierpnia 2008 r.
Wysokie wynagrodzenie przyznano również w sprawie rozpoznanej przez Sąd Okręgowy
w Rzeszowie (sygn. akt V Ca 1043/24). Za służebność obejmującą linie napowietrzne 110 kV właściciel otrzymał ponad 180 tys. zł. Również w tej sprawie zarzut zasiedzenia okazał się nieskuteczny.
Ciekawe wnioski płyną ze sprawy z Kielc, zwłaszcza dla osób, które kupiły działkę ze słupem. Sąd rejonowy za ustanowienie służebności przesyłu przyznał właścicielom tylko 12 700 zł., uznając, że obecność słupa była już uwzględniona w cenie zakupu. Sąd Okręgowy w Kielcach 7 maja 2026 r. (sygn. akt II Ca 514/26) nie podzielił tego poglądu. Doliczył kwotę 40 300 zł. obejmujące spadek wartości nieruchomości i podniósł wynagrodzenie do 53 000 zł.
Przykłady spraw dotyczących gazociągów i rurociągów
Wyjątkowo wysoką kwotę przyznał Sąd Rejonowy w Świnoujściu w postanowieniu z 18 marca 2026 r. (sygn. akt I Ns 2/22). Sprawa dotyczyła gazociągu wysokiego ciśnienia. Sąd ustanowił służebność przesyłu na obszarze 1573 m² i zasądził 642 000 zł. jednorazowego wynagrodzenia. Orzeczenie jest nieprawomocne, natomiast pokazuje, jak duże znaczenie może mieć zakres ograniczeń związanych z infrastrukturą przesyłową.
W postanowieniu z 27 października 2026 r. (sygn. akt II Ca 2832/22), Sąd Okręgowy w Krakowie przyznał właścicielce 50 794 zł. Sprawa dotyczyła wodociągu o średnicy 90 mm. Sąd określił zarówno pas technologiczny, jak i dodatkowy pas ochronny, w którym obowiązywały ograniczenia zagospodarowania. To przykład pokazujący, że nawet stosunkowo niewielki wodociąg może uzasadniać wynagrodzenie liczone w dziesiątkach tysięcy złotych. Odmienny wynik przyniosła sprawa Sądu Rejonowego w Giżycku z 18 czerwca 2026 r., (sygn. akt I Ns 496/23). Sąd ustanowił służebność przesyłu dla wodociągu obejmującą 150 m² i zasądził jednorazowe wynagrodzenie w kwocie 4 568 zł.
Przykłady te potwierdzają, jak istotne jest prawidłowe ustalenie zakresu służebności przesyłu oraz wpływu urządzeń przesyłowych na wartość nieruchomości. To właśnie te okoliczności mogą przesądzać o różnicach sięgających dziesiątek, a nawet setek tysięcy złotych.
Jak wyrok TK z grudnia 2025 r. wpływa na wysokość zasądzanych kwot w 2026 roku
W wyroku z 2 grudnia 2025 r. ( sygn. akt P 10/16) Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjne zasiedzenie przez przedsiębiorców przesyłowych służebności przed 3 sierpnia 2008 r. Wcześniej właśnie zarzut zasiedzenia najczęściej odbierał właścicielom szansę na ustanowienie służebności przesyłu i jakiekolwiek pieniądze.
Sam wyrok nie ma wpływu na wysokość przyznawanej kwoty wynagrodzenia. Sprawia jednak, że znacznie więcej spraw może skończyć się jego zasądzeniem, a nie oddaleniem wniosku o odpłatne ustanowienie służebności przesyłu. Nie wszystkie sądy podzielają jednak stanowisko Trybunału, a jego stosowanie nadal budzi kontrowersje, również ze względu na spór dotyczący publikacji. Mimo to część sądów, w tym Sąd Najwyższy w sprawie II CSKP 1045/24, powołuje się na to rozstrzygnięcie.
Zmieniła się też postawa operatorów. Coraz częściej sami proponują ugody, ale oferowane kwoty bywają wyraźnie niższe od tych zasądzanych przez sądy.
Od czego zależy, czy Twoja sprawa może liczyć na kwotę zbliżoną do przykładów?
Przedstawione orzeczenia pokazują, że wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu w praktyce zależy od wielu okoliczności. Szczególnie istotne jest przeznaczenie nieruchomości. Inaczej wycenia się ograniczenia na gruntach rolnych, a inaczej na działkach budowlanych lub inwestycyjnych. Znaczenie ma także przebieg urządzeń. Linia przecinająca środek działki może powodować większe ograniczenia niż infrastruktura znajdująca się przy jej granicy.
Kluczowe pozostaje jednak pytanie, czy przedsiębiorca ma tytuł prawny do korzystania z działki. Może nim być umowa notarialna, dawna decyzja administracyjna albo wpisana wcześniej służebność przesyłu. Jeśli takiego dokumentu brak, to nawet kilkadziesiąt lat istnienia infrastruktury może uprawniać do ustanowienia służebności przesyłu.
W Kancelarii Votum Legal Mędrecki, Wilk i Wspólnicy analizujemy dokumentację nieruchomości, stan prawny urządzeń oraz możliwości dochodzenia wynagrodzenia. Weryfikujemy również wyceny przedstawiane przez przedsiębiorców i reprezentujemy właścicieli w negocjacjach oraz postępowaniach sądowych.
NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA
Czy przedsiębiorca może odmówić zapłaty, powołując się na zasiedzenie?
Może podnieść taki zarzut, ale jego zasadność wymaga zbadania. Istotne znaczenie ma między innymi wyrok TK z 2 grudnia 2025 r.
Czy wynagrodzenie za służebność przesyłu obejmuje również wcześniejsze korzystanie z działki?
Nie. Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu dotyczy przyszłości, czyli prawa do korzystania z gruntu od dnia jej ustanowienia. Za lata, w których przedsiębiorca korzystał z działki bez tytułu prawnego, właściciele mogą dochodzić odrębnego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
Czy właściciele mogą zakwestionować wysokość wynagrodzenia ustalonego przez biegłego sądowego?
Tak. Mogą zgłaszać zastrzeżenia do opinii biegłego, wskazywać błędy w wycenie i wnosić o jej uzupełnienie. W uzasadnionych przypadkach możliwe jest również powołanie kolejnego biegłego.
Czy za linię energetyczną przebiegającą nad działką można otrzymać wynagrodzenie bez słupa na gruncie?
Tak. Przewody przebiegające nad nieruchomością również mogą ograniczać możliwość jej zabudowy i zagospodarowania. Brak słupa nie wyklucza ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu.
Czy ustanowić służebność przesyłu można tylko w sądzie?
Nie. Najpierw warto wezwać operatora do zawarcia dobrowolnej umowy, która wymaga formy aktu notarialnego. Wniosek do sądu rejonowego składa się dopiero wtedy, gdy przedsiębiorca przesyłowy odmawia lub proponuje zbyt niską kwotę nieadekwatną do realnego ograniczenia.




