Wypadek komunikacyjny sam w sobie jest traumatycznym przeżyciem. Gdy okazuje się, że sprawca uciekł z miejsca zdarzenia albo że jego pojazd nie miał ważnego ubezpieczenia OC, sytuacja poszkodowanych wydaje się jeszcze trudniejsza.
Pojawia się naturalne pytanie: czy w takich okolicznościach odszkodowanie po wypadku jest w ogóle możliwe?
Odpowiedź jest twierdząca. Polskie prawo przewiduje mechanizm ochrony poszkodowanych nawet w tak skrajnych sytuacjach. Instytucją, która przejmuje odpowiedzialność w zastępstwie brakującego lub nieubezpieczonego sprawcy, jest Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Znajomość zasad jego działania może mieć ogromne znaczenie dla odzyskania pełnego odszkodowania po wypadku z nieznanym sprawcą.
Czym jest Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny?
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG) to instytucja powołana na mocy ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych z 2003 roku. Jej zadaniem jest ochrona osób poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych w sytuacjach, w których normalny tryb dochodzenia roszczeń jest niemożliwy.
UFG nie jest ubezpieczycielem w tradycyjnym sensie. Nie zawiera umów ubezpieczenia ani nie pobiera składek od kierowców. Finansuje się natomiast z wpłat wnoszonych przez towarzystwa ubezpieczeniowe, które z kolei mogą dochodzić zwrotu wypłaconych środków od sprawców wypadków.
Kiedy UFG ponosi odpowiedzialność za szkodę?
Przepisy ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych precyzyjnie określają sytuacje, w których odpowiedzialność przechodzi na UFG. Poszkodowani mogą dochodzić świadczeń z Funduszu w dwóch przypadkach:
- Pierwszy z nich to wypadek spowodowany przez niezidentyfikowanego sprawcę, sprawcę, który uciekł z miejsca zdarzenia lub którego tożsamości nie udało się ustalić. W sytuacji, gdy sprawca wypadku pozostaje nieznany, zakres odpowiedzialności UFG jest ograniczony. Fundusz odpowiada wówczas wyłącznie za szkody na osobie. Oznacza to, że poszkodowani mogą dochodzić zadośćuczynienia za krzywdę, odszkodowania za koszty leczenia i rehabilitacji, renty z tytułu niezdolności do pracy oraz zwrotu kosztów opieki sprawowanej przez bliskich. UFG nie ponosi natomiast odpowiedzialności za szkody majątkowe, gdy sprawca wypadku pozostaje nieznany. Oznacza to w praktyce, że odszkodowania za uszkodzony pojazd lub inny majątek nie można dochodzić z Funduszu w takim przypadku.
- Drugi to wypadek spowodowany przez pojazd, który nie posiadał ważnej polisy OC. Sytuacja wygląda korzystniej, gdy sprawca jest znany, lecz jego pojazd nie posiadał ważnego ubezpieczenia OC. W takim przypadku UFG odpowiada za całość szkody zarówno za szkody na osobie, jak i szkody majątkowe. Poszkodowani mogą dochodzić pełnego spektrum roszczeń, które przysługiwałyby im od ubezpieczyciela w normalnych okolicznościach. Fundusz zaspokaja roszczenia poszkodowanych, a następnie dochodzi zwrotu wypłaconych kwot bezpośrednio od sprawcy wypadku, który nie dopełnił obowiązku ubezpieczenia. Dla poszkodowanych ma to jednak
Jak zgłosić roszczenie do UFG?
Poszkodowani, którzy chcą dochodzić świadczeń z UFG, muszą pamiętać, że Fundusz nie likwiduje szkód bezpośrednio. Zgłoszenie odbywa się za pośrednictwem dowolnego zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność w zakresie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w Polsce. Wybrana firma ubezpieczeniowa przyjmuje zgłoszenie i przekazuje je do UFG, pełniąc rolę podmiotu likwidującego szkodę.
Poszkodowani mogą wybrać dowolne towarzystwo ubezpieczeniowe działające w Polsce, niezależnie od tego, czy są jego klientami.
UFG ma obowiązek ustalenia i wypłacenia odszkodowania po wypadku w terminach analogicznych do obowiązujących ubezpieczycieli, co do zasady w ciągu 30 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie. Jeżeli ustalenie okoliczności wypadku lub wysokości szkody wymaga dłuższego czasu, Fundusz wypłaca świadczenie bezsporne w terminie podstawowym, a pozostałą część w ciągu 14 dni od zakończenia wyjaśnień. Poszkodowani, którzy nie zgadzają się z decyzją UFG, mają prawo do odwołania.
NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA
Co to jest UFG i kiedy można z niego skorzystać?
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wypłaca odszkodowania, gdy dochodzenie roszczeń z OC sprawcy jest niemożliwe — czyli gdy sprawca zbiegł i nie ustalono jego tożsamości, albo gdy jego pojazd nie miał ważnego OC. Roszczenie składa się za pośrednictwem dowolnego towarzystwa ubezpieczeniowego oferującego ubezpieczenia komunikacyjne.
Czy gdy sprawca wypadku jest nieznany, można uzyskać odszkodowanie za uszkodzony samochód?
Nie. Przy nieznanym sprawcy UFG odpowiada wyłącznie za szkody na osobie (zadośćuczynienie, koszty leczenia, rehabilitacji, opieki, rentę), a nie za uszkodzenie pojazdu. Inaczej jest, gdy sprawca jest znany, lecz nieubezpieczony — wtedy UFG pokrywa całość szkody, osobowej i majątkowej.
Jak sprawdzić, czy pojazd sprawcy miał ważne OC?
Wystarczy bezpłatnie sprawdzić numer rejestracyjny w bazie UFG na www.ufg.pl. Może to zrobić zarówno właściciel pojazdu, jak i poszkodowany. Brak ważnego OC to wykroczenie zagrożone karą finansową od UFG, niezależną od odpowiedzialności wobec poszkodowanych.
Czy UFG może odmówić wypłaty lub zaproponować zaniżoną kwotę?
Tak, i zdarza się to dość często — Fundusz może kwestionować zakres obrażeń, powoływać się na przyczynienie poszkodowanego lub proponować zaniżone ugody. Od decyzji UFG można się odwołać, a ostatecznie skierować sprawę do sądu, gdzie zasądzane kwoty zwykle znacznie przewyższają propozycje Funduszu. Przed podpisaniem ugody warto skonsultować się z kancelarią.
Jak długo poszkodowani mają czas na złożenie roszczenia do UFG?
Tak jak wobec ubezpieczycieli — co do zasady trzy lata od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i podmiocie zobowiązanym do jej naprawienia.
