Kredyty frankowe od lat budzą duże emocje. W 2026 roku sytuacja frankowiczów jest jednak znacznie lepsza niż kilka lat temu. Sądy coraz częściej stają po stronie konsumentów.

W tym artykule wyjaśniamy, jak wygląda aktualne orzecznictwo. Pokazujemy też, co oznacza unieważnienie umowy CHF i jak możemy pomóc.

Czym jest unieważnienie umowy CHF?

Unieważnienie umowy CHF oznacza, że uznaje się ją za nieważną od samego początku. W sensie prawnym traktuje się ją tak, jakby nigdy nie została zawarta.

W konsekwencji strony są zobowiązane do wzajemnego rozliczenia otrzymanych świadczeń. Kredytobiorca zwraca wyłącznie kapitał udostępniony przez bank. Bank natomiast oddaje wszystkie środki wpłacone przez klienta. Obejmuje to raty, odsetki, prowizje oraz inne koszty związane z kredytem CHF.

W praktyce oznacza to często odzyskanie istotnej części wpłaconych środków oraz możliwość wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej nieruchomości.

Statue of Lady Justice holding scales with a gradient background and a navy branding block in the bottom left corner.

Dlaczego sądy unieważniają umowy CHF?

Najczęstszą przyczyną są niejasne zasady ustalania kursu waluty franka szwajcarskiego. Banki miały dużą swobodę w określaniu wysokości rat.

Kredytobiorca nie wiedział, ile dokładnie będzie płacić w przyszłości. To narusza podstawowe prawa konsumenta. Dodatkowo wiele umów nie wyjaśniało ryzyka walutowego. Kredytobiorcy nie byli świadomi możliwych konsekwencji.

Jak wygląda aktualne orzecznictwo w 2026 roku?

W 2026 roku linia orzecznicza pozostaje stabilna i przewidywalna. Sądy powszechne w większości spraw uznają umowy kredytów CHF za nieważne. Kluczowym powodem są niedozwolone postanowienia umowne. Dotyczą one przede wszystkim sposobu ustalania kursu franka szwajcarskiego przez bank. Sądy podkreślają, że konsument nie miał realnego wpływu na te mechanizmy. To narusza równowagę stron i zasady ochrony konsumenta.

Statue of Lady Justice holding scales with a gradient background and a navy branding block in the bottom left corner.

Znaczenie orzeczeń TSUE

Orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej mają fundamentalne znaczenie dla spraw frankowych. W praktyce wyznaczają one kierunek interpretacji prawa w Polsce.

TSUE konsekwentnie wskazuje, że ochrona konsumenta ma charakter bezwzględny. Sąd krajowy nie może utrzymywać w mocy umowy kredytów CHF zawierającej nieuczciwe postanowienia.

Jeżeli usunięcie klauzul prowadzi do braku możliwości dalszego funkcjonowania umowy, skutkiem jest jej unieważnienie w całości.

Kluczowe orzeczenia TSUE z 2025–2026 roku

1. Wyrok TSUE z 19.06.2025 r. – C-396/24 (Lubrecznik)

Sprawa dotyczyła zasad rozliczeń po unieważnieniu umowy CHF oraz roszczeń banku o zwrot kapitału.

TSUE wskazał, że bank nie może żądać zwrotu pełnej nominalnej kwoty kredytu bez uwzględnienia dokonanych spłat przez konsumenta.

Oznacza to, że rozliczenie musi być rzeczywiste i oparte na faktycznych przepływach finansowych.

Znaczenie praktyczne:

  • bank może dochodzić wyłącznie niezwróconej części kapitału, 
  • roszczenie powstaje dopiero po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu CHF, 
  • potwierdzono możliwość stosowania rozliczeń w oparciu o dotychczasowe spłaty. 

2. Wyrok TSUE z 10.11.2025 r. – C-137/25 (GE Money Bank)

Sprawa dotyczyła niezależności sądu pierwszej instancji w sytuacji sprzecznych wytycznych sądu apelacyjnego.

TSUE podkreślił, że sąd krajowy ma obowiązek stosowania prawa unijnego w sposób bezpośredni. Nie może być związany wykładnią, która narusza dyrektywę 93/13/EWG.

Znaczenie praktyczne:

  • wzmacnia niezależność sądów I instancji, 
  • ogranicza praktykę utrzymywania nieuczciwych umów, 
  • sprzyja unieważnianiu umów już na pierwszym etapie postępowania,
  • jeśli umowa zawiera niedozwolone postanowienia – nie ma możliwości utrzymania niedozwolonego postanowienia w części

3. Wyrok TSUE z 27.11.2025 r. – C-746/24 (Gryczara)

Orzeczenie dotyczyło kosztów postępowania w sprawach, w których bank pozywa konsumenta po unieważnieniu umowy kredytu CHF. TSUE uznał, że koszty procesu nie mogą zniechęcać konsumenta do dochodzenia swoich praw.

Znaczenie praktyczne:

  • ograniczenie tzw. pozwów-straszaków banków, 
  • zakaz nakładania nieproporcjonalnych kosztów na konsumentów, 
  • wzmocnienie pozycji procesowej frankowiczów. 

4. Wyrok TSUE z 11.12.2025 r. – C-767/24 (Kuszycka)

Sprawa dotyczyła relacji między potrąceniem a zarzutem przedawnienia.

TSUE wskazał, że oświadczenie o potrąceniu nie oznacza automatycznej rezygnacji z zarzutu przedawnienia.

Znaczenie praktyczne:

  • konsument nie traci ochrony przez czynności procesowe, 
  • możliwe jest równoległe stosowanie różnych zarzutów, 
  • eliminuje ryzyko błędów proceduralnych w sporach z bankami. 

5. Wyrok TSUE z 22.01.2026 r. – C-902/24 (Herchoski)

Orzeczenie doprecyzowało zasady naliczania odsetek oraz potrąceń w sprawach frankowych.

TSUE wskazał, że odsetki ustawowe za opóźnienie od żądania banku o zwrot kapitału kredytu mogą być liczone dopiero od momentu prawomocnego stwierdzenia nieważności umowy kredytu.

Znaczenie praktyczne:

  • porządkuje rozliczenia stron, 
  • ogranicza roszczenia banków o wcześniejsze odsetki, 
  • wzmacnia ochronę konsumenta przed nieuzasadnionymi kosztami. 
Power lines and tall transmission towers silhouetted against a colorful sunset sky, with a dark blue overlay and company logo in the lower-left corner reading 'Medrecki Wilk Wspólnicy'

Jak wygląda proces unieważnienia umowy kredytu CHF?

Analiza umowy

Pierwszym krokiem jest dokładna analiza dokumentów. Sprawdzamy, czy w umowie kredytu CHF znajdują się klauzule niedozwolone. To etap, który pozwala ocenić szanse na wygraną.

Postępowanie sądowe

Następnie składamy pozew przeciwko bankowi. Sprawa trafia do sądu i zostaje wszczęte postępowanie sądowe. Sąd przeprowadza postępowanie dowodowe, a następnie wydaje wyrok w sprawie.

Rozliczenie z bankiem

Po unieważnieniu umowy kredytu CHF następuje rozliczenie stron. Kredytobiorca oddaje kapitał, a bank dokonuje zwrotu wszystkich spłaconych rat kapitałowo-odsetkowych.

Ile trwa sprawa frankowa w 2026?

Czas trwania sprawy frankowej w 2026 roku zależy od wielu czynników. Kluczowe znaczenie ma obciążenie konkretnego sądu oraz stopień skomplikowania sprawy. W praktyce coraz więcej postępowań kończy się szybciej niż w poprzednich latach. Wynika to z utrwalonej linii orzeczniczej oraz większej przewidywalności wyroków.

Obecnie średni czas trwania sprawy wynosi od 12 do 24 miesięcy. W niektórych sądach możliwe jest jednak uzyskanie prawomocnego wyroku nawet szybciej. W efekcie frankowicze mają dziś realną szansę na stosunkowo szybkie zakończenie sporu i odzyskanie nienależnie wpłaconych środków. 

Jak kancelaria może pomóc?

W sprawach dotyczących kredytów CHF kluczowe znaczenie ma rzetelna analiza umowy oraz dokumentacji kredytowej. Każda umowa wymaga indywidualnej oceny pod kątem występowania klauzul niedozwolonych.

Na tej podstawie możliwe jest określenie potencjalnych scenariuszy prawnych oraz ocena zasadności ewentualnego dochodzenia roszczeń.

W przypadku podjęcia decyzji o skierowaniu sprawy do sądu, profesjonalny pełnomocnik prowadzi postępowanie przed sądem na mocy udzielonego pełnomocnictwa Obejmuje to zarówno postępowanie przed sądem pierwszej instancji, jak i ewentualne postępowanie apelacyjne.

NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA

Czy każdą umowę CHF można unieważnić?

Nie każdą, ale wiele umów zawiera niedozwolone postanowienia. Warto je sprawdzić, ponieważ może istnieć szansa na jej unieważnienie.

Czy muszę spłacać kredyt w trakcie procesu?

Tak, co do zasady kredyt należy spłacać. Możliwe jest jednak złożenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia przez sąd, po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu obowiązku spłaty kredytu, możliwe jest niespłacanie kredytu w toku postępowania.

Ile mogę odzyskać po unieważnieniu umowy kredytu CHF?

To zależy od kwoty nadpłaty ponad wypłacony kapitał kredytu. 

Czy bank może się odwołać od wyroku?

Tak, bank ma takie prawo. Jednak wiele wyroków drugiej instancji również jest korzystnych dla klientów.

Czy warto iść do sądu w sprawie frankowej w 2026 roku?

Tak, to bardzo dobry moment. Orzecznictwo jest stabilne i sprzyja frankowiczom.

author avatar
Eugeniusz Buczyński
Radca prawny, absolwent jednolitych studiów magisterskich prawa na Uniwersytecie Wrocławskim oraz Szkoły Prawa Niemieckiego w ramach współpracy z Humboldt-Universität zu Berlin. Aplikację radcowską odbył przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych we Wrocławiu, uzyskując wpis na listę radców prawnych w 2024 roku. Specjalizuje się w prawie cywilnym materialnym i procesowym, ze szczególnym uwzględnieniem dochodzenia roszczeń na rzecz konsumentów od podmiotów rynku finansowego. Doświadczenie zdobywał w kancelariach w województwie dolnośląskim i lubuskim. Posługuje się językiem angielskim, niemieckim, ukraińskim.