Wielu seniorów w Polsce, mimo przepracowania kilkudziesięciu lat, otrzymuje dziś zaniżone świadczenia. Powodem może być tzw. emerytalna pułapka, czyli mechanizm potrąceń z art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS uznany dla określonej grupy jako niekonstytucyjny. Choć Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygnaturze SK 140/20 uznał te przepisy za wadliwe, droga do sprawiedliwości nie jest automatyczna. Wymaga ona od seniora przejścia określonej procedury.
Jako kancelaria prawna specjalizująca się min. w sporach z organem rentowym, przygotowaliśmy szczegółowy przewodnik, który pomoże Państwu zrozumieć, jak skutecznie działać, by odzyskać należne pieniądze.
Krok 1: Weryfikacja uprawnień – czy problem dotyczy Ciebie?
Zanim podejmą Państwo jakiekolwiek kroki formalne, należy sprawdzić, czy znajdują się Państwo w grupie objętej skutkami wyroku TK. Mechanizm zaniżania emerytur dotyczy osób, które:
- Pobierały tzw. wcześniejszą emeryturę na podstawie wniosku złożonego przed 6 czerwca 2012 roku.
- Prawo do emerytury powszechnej (po osiągnięciu 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn) nabyły po 1 stycznia 2013 roku.
Najczęściej są to kobiety urodzone w latach 1954–1959 oraz mężczyźni urodzeni w latach 1949–1952 oraz w 1954 roku. Jeśli te daty i fakty zgadzają się z Państwa historią zawodową, istnieje prawdopodobieństwo, że Państwa emerytura jest zaniżona o kwoty rzędu kilkuset lub nawet ponad tysiąca złotych miesięcznie.
Krok 2: Złożenie wniosku do ZUS o przeliczenie świadczenia
Procedura zawsze zaczyna się w placówce Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Senior powinien złożyć wniosek o ponowne ustalenia wysokości emerytury powszechnej z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Warto powołać się tu bezpośrednio na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r., sygn. akt SK 140/20.
Wniosek można złożyć w oddziale ZUS, wysłać pocztą (najlepiej listem poleconym lub elektronicznie przez system PUE ZUS. Złożenie wniosku jest bezpłatne.
Krok 3: Otrzymanie odmownej decyzji ZUS
W obecnym stanie prawnym (luty 2026), ZUS najprawdopodobniej wyśle Państwu decyzję odmowną. Organ rentowy argumentuje zazwyczaj, że wyrok TK nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, w związku z czym urzędnicy zobowiązani są do stosowania przepisów uwzględniających pomniejszenie kapitału początkowego.
Otrzymanie decyzji odmownej z ZUS-u bywa stresujące, jednak w obecnym stanie prawnym jest to niezbędny etap formalny. Proszę nie traktować tego pisma jako ostatecznego werdyktu. Odmowa z ZUS to w rzeczywistości dokument umożliwiający przeniesienie sporu na poziom kontroli sądowej.
Krok 4: Odwołanie do Sądu – kluczowy termin
To najważniejszy etap całej procedury. Od momentu, gdy ZUS doręczy Państwu decyzję odmowną, mają Państwo dokładnie miesiąc na wniesienie odwołania do Sądu Okręgowego (Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych).
Odwołanie adresuje się do Sądu, ale składa się je za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Pismo powinno wskazywać, z czym się Państwo nie zgadzają, i zawierać uzasadnienie prawne. To tutaj profesjonalna pomoc prawnika staje się nieoceniona.
Warto wspomnieć, że wniesienie odwołania jest dla emeryta bezpłatne.
Krok 5: Postępowanie przed Sądem – czy jest się czego bać?
Wielu seniorów obawia się sali sądowej, mając negatywne skojarzenia np. z procesami karnymi czy stresującymi przesłuchaniami. Sprawy o ubezpieczenia społeczne wyglądają jednak zupełnie inaczej. Są to zazwyczaj spokojne posiedzenia, na których bada się dokumentację kadrowo-płacową.
Postępowanie sądowe kończy się wydaniem wyroku, który podtrzymuje lub uchyla zaskarżaną decyzję ZUS. Co niezwykle istotne, wynik sprawy sądowej nie może pogorszyć Państwa obecnej sytuacji finansowej – sąd nie może obniżyć Państwa obecnej emerytury.
Krok 6: Wygrana i co dalej? (Przeliczenie i wyrównanie)
Jeśli sąd przyzna Państwu rację, ZUS może zostać zobowiązany do:
- Podwyższenia miesięcznej emerytury (nawet o 1200 zł).
- Wypłaty wyrównania za okres wsteczny za 3 lata wstecz.
Są to środki, które mogą znacząco podnieść komfort życia, pozwolić na lepszą opiekę medyczną czy wsparcie rodziny.
W jaki sposób Kancelaria może wesprzeć seniora w drodze do uzyskania wyższej emerytury? | Podsumowanie
Choć teorię mogą Państwo zgłębić samodzielnie, starcie z machiną urzędniczą bywa wyczerpujące. Pełnomocnik w takiej sprawie wspiera Państwa interesy na każdym etapie:
- Pilnuje istotnych terminów.
- Sporządza pisma zawierające stosowną argumentację prawną.
- Reprezentuje Państwa na rozprawach, dzięki czemu często nie muszą Państwo nawet pojawiać się w sądzie osobiście.
Jeśli mają Państwo podejrzenia, że Państwa emerytura może być zaniżona, zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią.
Najczęściej zadawane pytania
Kto może odzyskać zaniżoną emeryturę?
Problem może dotyczyć osób, które pobierały wcześniejszą emeryturę na podstawie wniosku złożonego przed 6 czerwca 2012 r., a prawo do emerytury powszechnej uzyskały po 1 stycznia 2013 r. Najczęściej są to kobiety urodzone w latach 1954–1959 oraz mężczyźni urodzeni w latach 1949–1952 i w 1954 roku.
Ile czasu mam na odwołanie od decyzji ZUS?
Po otrzymaniu decyzji odmownej z ZUS senior ma dokładnie miesiąc na złożenie odwołania do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję, a jego złożenie jest bezpłatne.
